از اختراع بیت کوین تا نامزدی دریافت جایزه نوبل اقتصاد

ساتوشی ناکاموتو، توسط باقوان چوُدری، استاد امور مالی در دانشکده‌ی مدیریت UCLA اندرسون،  نامزد دریافت جایزه‌ی نوبلِ علوم اقتصاد در سال ۲۰۱۶ شد.

**متن مقاله‌ی باقوان چودری در روز ششم نوامبر ۲۰۱۵ که در سایت هافینگتن پست چاپ شده است:

من با کمال میل جایزه‌ی نوبل اقتصاد سال ۲۰۱۶ را به نمایندگی از طرف ساتوشی ناکاموتو دریافت خواهم کرد.

من در پیشنهاد نام ساتوشی ناکاموتو برای جایزه‌ی نوبل اقتصاد کاملاً جدی هستم. اختراع بیت‌کوین یک ارز دیجیتال دست کمی از یک انقلاب ندارد.

تقریباً ۲۵ سال پس از دریافت مدرک دکترای خودم از دانشگاه شیکاگو، بالاخره از کمیته‌ی اهدای جایزه‌ی نوبل با من تماس گرفتند؛ من برنده‌ی نوبل نشده بودم ولی انتظار برنده شدن را داشتم. از من دعوت شد که کسی را برای دریافت جایزه‌ی نوبل اقتصاد در سال ۲۰۱۶ نامزد کنم. این واقعاً باعث افتخار من است. صادقانه بگویم که احساس می‌کنم این نزدیک شدن به دریافت جایزه‌ی نوبل است. نام چند نفر از نامزدهای شایسته به سرعت از ذهنم گذشت؛ اسم‌ هایی که بیشتر افراد فعال در حرفه‌ی اقتصاد با آنها موافق بودند، مثل پائور رومر از دانشگاه نیویورک، داگ دیاموند از دانشگاه شیکاگو و استیو راس در دانشگاه اِم آی تی – که نامزدهای احتمالی هستند که برای کارهای تاثیرگذارشان در دهه‌های ۱۹۷۰ و ۱۹۸۰ شناخته‌شده هستند. به احتمال زیاد، این اسامی دیر یا زود این جایزه را دریافت خواهند کرد.

بعد از آن با خودم فکر می‌کردم که نظرات چه کسی، تاثیر تکان‌دهنده‌ای در قرن بیست‌ویکم داشته است که نام مخترع بیت‌کوین، ساتوشی ناکاموتو، ناگهان در ناخودآگاهم آمد و از آن زمان نتوانستم آن را از ذهنم بیرون کنم.

ساتوشی ناکاموتو کیست؟ واقعاً نمی‌دانیم. کجا کار می‌کند و در کدام کشور زندگی می‌کند؟ نمی‌دانیم.

تحقیقات خود را در کدام مجله‌ی پژوهشی در زمینه‌ی اقتصاد یا امور مالی چاپ کرده است؟ در هیچ‌کدام از ژورنال‌های معتبری که بخواهید دنبال آن بگردید مثل نقد اقتصادی آمریکا، ژورنال اقتصاد سیاسی، ژورنال امور مالی، و اقتصادسنجی.

آیا چیزی چاپ کرده است؟ بله، یک مقاله‌ی سفید ۹ صفحه‌ای با عنوان “بیت‌کوین: یک سیستم پول نقد الکترونیکی نظیر به نظیر” که در ۲۴ مِی سال ۲۰۰۹ در اینترنت پُست کرد.

خوب پس “چرا لیاقت دریافت جایزه‌ی نوبل اقتصاد را دارد؟” مطمئنم کمیته‌ی نوبل که در کنار چند صد نفر دیگر برای پیشنهاد نامزدهای جایزه‌ی نوبل، به من اعتماد کرده است می‌خواهد دلیل انتخابم را بداند. آیا من با نامزد کردن یک شخص کاملاً غریبه به نام ساتوشی ناکاموتو برای جایزه‌ی نوبل اقتصاد به نوعی خیالباف شده‌ام شاید درست همانطور که رومن رونالد با نامزد کردن زیگموند فروید برای جایزه‌ی ادبیات –نه جایزه‌ی پزشکی- در سال ۱۹۳۶ عجیب به نظر رسید.

نه، من در حقیقت در پشنهاد نام ساتوشی ناکاموتو برای جایزه‌ی نوبل اقتصاد کاملاً هم جدی هستم. اختراع بیت‌کوین- یک ارز دیجیتال- چیزی کمتر از یک انقلاب نیست. در طول تاریخ ارزهای فیزیکی زیادی مورد استفاده قرار گرفته‌اند از مهره (منجوق) و صدف دریایی گرفته تا فلزات گرانبهایی مثل طلا و نقره و حتی کالاهی رایج مصرفی مثل سیگار در زمان بروز تورم شدید تا کارت‌های ورزشی. پول کاغذی، که به طور رسمی به عنوان ارزهای بدون پشتوانه شناخته می‌شوند، اکنون در سراسر جهان وجود دارند و مناطق و کشورهای مختلف ارزهای خودشان را برای تسهیل تجارت و مبادله، صادر می‌کنند.

از طرف دیگر بیت‌کوین، ارزی که گاهی اوقات با عنوان طلای دیجیتال از آن یاد می‌شود، دیجیتال است و کاملاً به صورت یک شیء ریاضی وجود دارد و مزایای زیادی نسبت به ارزهای فیزیکی و کاغذی دارد؛ امن است، بر رمزنگاری تقریباً غیرقابل شکستن متکی است، می‌تواند به میلیون‌ها واحد کوچکتر تقسیم شود، و می‌تواند به شکلی امن و تقریباً در لحظه از فردی به فرد دیگر در هر جای دنیا که به گذرگاه‌های اینترنتی، بانک‌های مرکزی و واسطه‌های مالی مثل ویزا، مسترکارت، PayPal یا بانک‌های تجاری دسترسی دارد، با حذف تاخیر زمانی و هزینه‌های تراکنش، انتقال داده شود.

اما پروتکل بیت‌کوین ساتوشی ناکاموتو، فراتر از اثبات احتمالِ ایجاد یک ارز دیجیتالِ قابل‌اعتماد، با نشان دادن اینکه چطور بسیاری از قراردادهای مالی نه صرفاً ارزها می‌توانند دیجیتال شوند، به صورت امن تایید و ذخیره گردند و در یک لحظه از یک طرف به طرف دیگر انتقال داده شوند، نوآوری‌های هیجان‌ انگیزی را در فضای فناوری اقتصادی به وجود آورد. پیامدهای این امکان، بسیار گسترده است. این احتمالاً یک زیرساخت عمومیِ باز و غیرمتمرکز هم برای انتقال پول مثل آنچه سایت stellar.org در تلاش برای ساخت آن است و هم برای قراردادهای هوشمند دیگر مثل آنچه سایت Ethereum.org برای ترویج آن تلاش می‌کند،  ایجاد خواهد کرد که به سادگیِ ایمیل است اما امنیت بسیار بیشتری دارد و هزینه‌های تراکنش آن تقریباً صفر است. داستان روی جلد و اصلیِ مجله‌ی اکونومیست در ۳۱ اکتبر ۲۰۱۵، این فرآیند را به خوبی و تقریباً با جزئیات توضیح می‌دهد.

دستاورد بزرگ ساتوشی ناکاموتو، طرز فکر ما درباره‌ی پول را تغییر می‌دهد و احتمالاً نقش بانک‌های مرکزی در اجرای سیاست پولی را واژگون می‌کند، خدمات انتقال پول پرهزینه مثل اتحادیه‌ی غربی را از بین می‌برد، مالیات تراکنش تحمیل‌شده توسط واسطه‌هایی مثل ویزا، مسترکارت و PayPal را از ۲ تا ۴ درصد کاهش می‌دهد، خدمات زمانبر و گران دفتر اسناد رسمی و تضمینی را از بین می‌برد و در واقع چشم‌انداز قراردادهای قانونی را کاملاً دگرگون می‌کند. بسیاری از صنایع مثل بانکداری، امور مالی و قانون‌گذاری شاهد یک جهش بزرگ خواهند بود. مصرف‌کنندگان، ذینفع‌های اصلی خواهند بود و در واقع بخش‌های فقیر و حاشیه‌ای جامعه از مزایای مالی و اجتماعی آن در دهه‌های آینده بهره‌مند خواهند شد. خیلی نوآوری دیگری در حوزه‌ی اقتصادی و مالی در چند دهه‌ی گذشته را به یاد نمی‌آورم که تاثیر آن بتواند از افزایش رفاه اجتماعی که اختراع پیشگام و درخشان ساتوشی ناکاموتو به همراه خواهد داشت، فراتر رود. به همین دلیل است که او را برای جایزه‌ی نوبل اقتصاد نامزد می‌کنم.

تصور کنید که کمیته‌ی جایزه‌ی نوبل متقاعد شود که ساتوشی ناکاموتو لیاقت دریافت جایزه را دارد. حالا مشکلی که با آن مواجه خواهد شد این است که چطور با او تماس بگیرد تا اعلام کند جایزه را بُرده است. پروتکل معمول این است که کمیته شماره تلفن برنده‌ی جایزه را می‌گیرد و به فرد موردنظر زنگ می‌زند تا اعلام کند که او جایزه را برده است. اما در این مورد، کسی نمی‌داند ساتوشی ناکاموتو کیست، کجا زندگی می‌کند یا شماره تلفنش چیست. اما این بدین معنا نیست که او وجود ندارد. البته که وجود دارد. ساتوشی ناکاموتو به صورت آنلاین وجود دارد. می‌توان به صورت آنلاین با او تماس برقرار کرد و اطلاع داد که جایزه را برده است درست همانطور که دیگران در گذشته با او ارتباط برقرار کرده‌اند و او به صورت ناشناس با علوم رایانه و جامعه‌ی رمزنگاری، ارتباط داشته است. اگر او جایزه را بپذیرد، می‌تواند پذیرفتن خود را اطلاع دهد که قابل راستی‌آزمایی هم هست.

او به احتمال زیاد با توجه به اینکه تصمیم گرفته است همه‌ی زندگی خود ناشناس باقی بماند، شخصاً برای دریافت جایزه در استکهلم سوئد در مراسم رسمی در ماه دسامبر، حضور نخواهد یافت و هویت خود را فاش نخواهد کرد. من خوشحال می‌شوم که به مراسم بروم و جایزه را از طرف او دریافت کنم. خوب سخنرانی در هنگام دریافت جایزه چه می‌شود؟ این هم مشکل خاصی نیست. او می‌تواند متن سخنرانی خود را بنویسد، به صورت دیجیتال آن را امضا کند و کاملاً امن برای من بفرستد. البته من به نمایندگی از طرف او متن سخنرانی را تمرین خواهم کرد و در مراسم دریافت جایزه ارائه خواهم داد.

در نهایت، مسئله‌ی پول جایزه مطرح است. نه، من نمی‌خواهم فقط به خاطر اینکه جایزه را از طرف او دریافت می‌کنم و سخنرانی دریافت جایزه را ارائه می‌دهم، پول را برای خودم بگیرم. کمیته‌ی نوبل می‌تواند به راحتی به ازای پول جایزه از یک صرافی بیت‌کوین آنلاین معتبر، بیت‌کوین بخرد و آن را در لحظه برای ناکاموتو بفرستد. یک تراکنش بیت‌کوین اولیه نشان می‌دهد که آدرس بیت‌کوین ۱HLoD9E4SDFFPDiYfNYnkBLQ85Y51J3Zb1 متعلق به اوست. البته او می‌تواند به راحتی که قابل راستی آزمایی نیز هست به کمیته اطلاع دهد که می‌خواهد پول به چه آدرسی انتقال داده شود.

ساتوشی ناکاموتو از قبل چند صد میلیون دلار آمریکا بیت‌کوین در اختیار دارد و در نتیجه پول جایزه‌ی اضافی برای او چندان اهمیتی ندارد. تنها در صورتی که او بخواهد، کمیته می‌تواند پول جایزه را به آدرس بیت‌کوین من، ۱۶۵sAHBpLHujHbHx2zSjC898oXEz25Awtj، انتقال دهد. من و آقای ناکاموتو بعداً با هم تسویه حساب می‌کنیم.

ارسال دیدگاه